Hoe schrijf je een goede prompt

De meeste mensen praten tegen AI alsof ze een sms naar een helderziende sturen. Ze typen "schrijf me een mail", drukken op enter, en wachten tot de machine hun gedachten leest. En dan zijn ze beledigd als ze iets terugkrijgen dat een zenuwachtige stagiair te verlegen zou zijn om te versturen.

Maar kijk: de AI faalde niet. De prompt faalde. Een vage vraag krijgt een vaag antwoord. Elke keer. Het goede nieuws? Een goede prompt is geen zwarte magie, en ook geen "mega-prompt" van 40 regels die je ergens online koopt. Het is gewoon een recept met vijf ingrediënten. Leer het één keer, en gebruik het voor de rest van je leven.

Het recept: vijf ingrediënten

Een sterke prompt heeft meestal vijf delen. Alle vijf heb je niet elke keer nodig, maar als het antwoord er echt toe doet, geldt: hoe meer je geeft, hoe minder je teleurgesteld wordt.

1. Rol: wie moet de AI zijn?

Zeg wie het moet spelen, en wie jij bent. "Je bent mijn assistent en schrijft in mijn naam" landt heel anders dan "Je bent een scherpe financieel analist". Zelfde machine, andere pet op.

2. Taak: wat wil je precies?

Eén heldere taak. Niet "help me met deze klant" maar "schrijf een antwoord van twee regels dat nee zegt zonder de relatie op te blazen". Vage werkwoorden als regelen, verbeteren en bekijken, dat is waar goede antwoorden sterven.

3. Context: wat moet het weten?

Dit is het deel dat iedereen overslaat, en net dat telt het meest. Wie is het publiek? Wat ging eraan vooraf? Waar liggen de grenzen? De AI weet niks van jouw dinsdag. Dus vertel het.

4. Voorbeelden: toon het, zeg het niet alleen

Heb je een voorbeeld dat je bevalt (een oude mail, een rapport in de juiste stijl)? Plak het erbij. "Volg deze toon" verslaat drie paragrafen die de toon proberen te beschrijven. Eén goed voorbeeld is een hele paragraaf bijvoeglijke naamwoorden waard.

5. Formaat: hoe moet het antwoord eruitzien?

Zeg welke vorm je wil: lengte, structuur, toon. "Drie onderwerpsregels en een body onder de 120 woorden" geeft je drie onderwerpsregels en een body onder de 120 woorden. "Wat ideeën" geeft je een lap tekst en een lichte hoofdpijn.

Zie het werken

Stel, je beloofde een klant een rapport tegen vrijdag. Het wordt te laat. Nu moet je de mail sturen die niemand graag stuurt.

De luie prompt:

Schrijf een mail naar mijn klant over de vertraging.

Je krijgt iets. Het opent met "Ik hoop dat deze mail je goed bereikt", stopt de kern weg in paragraaf drie, en klinkt alsof een faxmachine het schreef. Nu de receptversie:

Je bent mijn assistent en schrijft in mijn naam. Ik ben account manager, warm maar recht voor de raap.

Taak: schrijf een korte mail die een klant vertelt dat zijn rapport twee dagen te laat komt.

Context: de klant is Devlin & Co. We beloofden vrijdag; het wordt dinsdag. De vertraging is onze fout: een databron viel uit. Ze zijn belangrijk voor ons en een tikje nerveus. Ik wil niet kruipen, maar ik wil dat ze zich in goede handen voelen.

Formaat: geef me drie onderwerpsregels en een body onder de 120 woorden. Gewone taal, geen jargon, geen "bij deze laten we u weten". Eindig met een duidelijke volgende stap.

Zelfde taak, tien seconden meer typen. En de tweede komt kort terug, eerlijk, en klaar om te versturen, want je gaf de AI een rol, een echte situatie en een vorm om in te vullen. Jij deed het denkwerk, het deed het typen.

Vier manieren waarop het misgaat

"Maak het beter." Beter hoe? Korter, warmer, minder als een robot? De AI kan de frons op je gezicht niet zien. Benoem dus wat "beter" betekent.

De voorgeschiedenis overslaan. Jij weet dat de klant woedend is en dat de deadline al twee keer verschoof. De AI niet. Dertig seconden context bespaart je drie rondjes bijsturen.

Alles tegelijk vragen. "Schrijf de strategie, de mail en de deck" geeft je drie half-afgewerkte dingen. Doe één taak per prompt, en bouw dan verder op het resultaat. (Dat is de volgende les.)

Het formaat vergeten. Zeg je niet hoe lang of welke vorm, dan krijg je de gok van de AI. En die gok is meestal "langer dan je wou".

Het sjabloon

Bewaar dit ergens waar je het snel kan pakken:

Rol:         Wie moet de AI zijn? En wie ben jij?
Taak:        Wat wil je precies dat het doet? (één heldere taak)
Context:     Wat moet het weten? (publiek, voorgeschiedenis, grenzen)
Voorbeelden: Heb je een voorbeeld dat je bevalt? Plak het. "Zo wel, zo niet."
Formaat:     Hoe moet het antwoord eruitzien? (lengte, structuur, toon)

Snelle vraagjes hebben niet alle vijf nodig: om een synoniem vragen roept niet om een rol en een missieverklaring. Maar zodra het antwoord telt, loop je het lijstje af. Het is het verschil tussen een tool en een gedachtelezer die je toch teleurstelt.